Dahiliye

HA�PERTANSA�YON
DA?nyada 600 milyon yA?ksek tansiyon hastasA� vardA�r.
YA?ksek tansiyon yaygA�n bir hastalA�ktA�r
Her 4 kiAYiden birinde vardA�r.
A?lkemizde 18 milyon kiAYide yA?ksek tansiyon vardA�r.

Tansiyon,
dolaAYan kanA�n, damar duvarA�na uyguladA�AYA� gA?cA? ifade eder.

Kan BasA�ncA�nA�n YA?ksek OlduAYu Hissedilebilir mi?
Bu sorunun cevabA� genellikle hayA�rdA�r.GerA�ekten birA�ok kiAYi yA?ksek tansiyonlu olduAYunu bilmeden yaAYar ve bunun tehlikeli sonuA�larA�yla karAYA�laAYA�rlar. Bu nedenle yA?ksek tansiyon a�?sinsi bir katila�? olarak da tanA�mlanabilir.

Hipertansiyon nasA�l teAYhis edilir?
Tek yol belirli aralA�klarla tansiyonu A�lA�tA?rmektir.

HastalarA�n bir kA�smA�nda AYu belirtiler bulunabilir:

BaAY dA�nmesi,baAY aAYrA�sA� ( genellikle kafa arkasA� ve ensede ),
A�abuk yorulma,nefes darlA�AYA�, gA�rme bozukluklarA�, gA�AYA?ste aAYrA�, burun kanamasA�, kulak A�A�nlamasA�, A�arpA�ntA�, kafada aAYA�rlA�k hissi. Bu belirtiler baAYka hastalarda da gA�rA?lebildiAYinden yA?ksek tansiyona A�zgA? deAYildirler.

BaAYlA�ca sebepleri
Irsi : Anne, baba veya yakA�n kan baAYA� olan akrabalarA�nA�zda yA?ksek tansiyon varsa, sizde de oluAYma ihtimali fazladA�r.
Aile fertleri arasA�nda erken yaAYta kalp krizi veya felA� geA�irenler bulunuyorsa, diAYer aile A?yeleri dA?zenli tansiyonlarA�nA� A�lA�tA?rmelidir.

Cinsiyet : Erkeklerde kadA�nlara gA�re daha fazla yA?ksek tansiyon gA�rA?lA?r.
Menopoza girildikten sonra kadA�nlarda da gA�rA?lme sA�klA�AYA� artar.

YaAY : YA?ksek tansiyon genellikle 35 yaAYA�n A?zerinde ortaya A�A�kar ve yaAY ilerledikA�e daha sA�k gA�rA?lA?r.

Stres : A�AYinde veya evinde sA�kA�ntA� ve gerginlik iA�inde yaAYayanlarda kan basA�ncA� geA�ici olarak yA?kselebilir. Bu sA�kA�ntA� AYiddetli ve uzun sA?reli olursa devamlA� yA?ksek tansiyona yol aA�abilir.

AziAYmanlA�k : AziAYmanlarda yA?ksek tansiyon geliAYme AYansA� yA?ksektir.

YanlA�AY beslenme: Gerekli olandan daha fazlasA�nA�n alA�nmasA�, yaAYdan ve enerjiden zengin besinlerin tA?ketilmesi AYiAYmanlA�AYa ve birA�ok hastalA�AYa sebebiyet verir.

Yemeklerde fazla tuz kullanA�lmasA�: YA?ksek tansiyonlu kiAYiler aAYA�rA� tuzlu yiyen kiAYilerdir.
Tuzla birlikte vA?cutta su da tutularak yA?ksek tansiyon geliAYebilir.

Alkol : Fazla miktarda dA?zenli alkol iA�ilmesi kan basA�cA�nA� yA?kseltebilir.

Sigara : Fazla sigara iA�ilmesi de kan basA�ncA�nA� etkilemektedir.

Tembellik : Hareketli yaAYam, dA?zenli yA?rA?yA?AYler hem kilo alA�nmasA�nA� A�nler, hem de sA�kA�ntA� ve endiAYe gibi hislerin giderilmesini saAYlar.

Hipertansiyon hastalarA�nda
Kalp-damar hastalA�AYA� geliAYme olasA�lA�AYA� 3 kat,
Kalp yetersizliAYi geliAYme olasA�lA�AYA� 4 kat,
Periferik damar hastalA�AYA� geliAYme olasA�lA�AYA� 2 kat,
FelA� geliAYme olasA�lA�AYA� 7 kat artmA�AYtA�r.
FelA� geA�irmenin en A�nemli risk faktA�rA?,
Kalp hastalA�AYA�nA�n en A�nemli 3 risk faktA�rA?nden biri bA�brekte yetmezlik nedeni dir.

DA?nyada yaklaAYA�k 600 milyon hipertansiyon hastasA� var
YA�lda 3 milyon kiAYi hipertansiyon sonucu A�lmekte

Hipertansiyonu engellemek veya kontrol altA�na almak iA�in;

DoAYru ve dengeli beslenme
Haftada 4-5 kere 45-60 dakika fiziksel egzersiz
A�deal kiloya inmek ve bu kiloyu korumak
Varsa alkol tA?ketiminin azaltA�lmasA� veya bA�rakA�lmasA�
Bir yaAYlanma olayA� olan damar sertliAYi A�ok nedenli karmaAYA�k bir sA?reA�tir ama yA?ksek tansiyon en A�nemli nedenleriden biridir.

Beyin damarlarA�: YA?ksek tansiyon tedavi edilmediAYi takdirde beyin damarlarA�nda tA�kanma, kanama ve beyinde kanlanma azlA�AYA� ataklarA�na neden olabilmektedir.BA�ylece oluAYan felA�ler hastanA�n hem sakat, yatalak kalmasA�, hem de erken A�lA?m sebebidir

Bacak damarlarA� : Bu damarlardaki tA�kanma ve daralmalar, yA?ksek tansiyonlu ve A�zellikle fazla sigara iA�en hastalarda sA�k gA�rA?lA?r.

YA?rA?rken baldA�r veya bacak aAYrA�sA� oluAYur, durunca hemen geA�er. Tedavi edilmezse ayakta gangren oluAYabilir.

BA�brek : YA?ksek tansiyonlu hastalarda, bA�brek damarlarA�nda tahribat olmakta ve bA�breklerde A�alA�AYma bozukluAYu zaman iA�inde yerleAYmekte ve ilerlemektedir. BA�ylece yA?ksek tansiyonlu hastalarA�n bir kA�smA�nda bA�brek yapA�sA�nda bozulma. BA�brek yetmezliAYi geliAYebilir.

GA�z : YA?ksek tansiyon gA�zA?n iA� tabakasA�ndaki ince damarlarA� etkileyerek kanamalara ve bazen kA�rlA?AYe kadar giden gA�rme bozukluklarA�na yol aA�abilir.

KOLESTEROL
A�yi kolesterol (HDL)
KA�tA? kolesterol (LDL)

YapA�lan A�alA�AYmalara gA�re A?lkemizde yaklaAYA�k 8 milyon insan yA?ksek kolesterole sahiptir. YA?ksek kolesterol yirmili yaAYlarda baAYlayabilir ve 70 yaAYA�na doAYru gA�rA?lme sA�klA�AYA� artar.

Irsi
YediAYimiz gA�dalar
AziAYmanlA�k
YaAYam tarzA�mA�z
Sigara

DA�YABET (Azeker hastalA�AYA�)

A�ok su iA�me,
A�ok sA�k idrara A�A�kma,
SA�k acA�kma,
AA� kalA�ndA�AYA�nda ellerde titreme ter basmasA�, A�arpA�ntA�
A�abuk yorulma
SA�k infeksiyon geA�irme
AA�lA�k Kan Azekeri, 8 saat aA�lA�ktan sonra, sabah alA�nan kandaki AYeker dA?zeyidir ve 2 defa 126 mg/dl ‘nin A?zerinde bulunursa tip 2 AYeker hastalA�AYA� teAYhisi konur

Tip 2 AYeker hastalA�AYA� sonucu;
15 yA�l iA�inde hastalarA�n yarA�sA�ndan A�oAYunda gA�z hasarA�,
20 yA�l iA�inde dA�rtte birinde bA�brek hasarA�,
YarA�sA�ndan A�oAYunda sinir hasarA� ortaya A�A�kmaktadA�r.

Azeker hastalarA�ndaki sinir hasarA�, dikkat edilmeyen yaralar veya iltihap sonucu ayaklarda yara geliAYimine neden olabilir.

YA?ksek AYeker ayak damarlarA�nA� bozduAYundan ayaktaki yaralara kan gelemez, bunun sonucunda da yaralar ya hiA� kapanmaz veya geA� iyileAYir. Amputasyona kadar gidebilir.

BA�brek hasarA�
Bu son derece aAYA�r hastalA�AYA�n nedeni, bA�brek damarlarA�nA�n bozulmasA� ve bA�breklere gelen kan miktarA�nA�n azalmasA�dA�r. Diyaliz veya bA�brek nakli uygulanan hastalarA�n yarA�sA�nda Tip 2 AYeker hastalA�AYA� vardA�r.

GA�z hasarA�
BulanA�k ya da az gA�rmeye neden olabilir, en ileri istenmeyen sonuA� ise, kA�rlA?kle sonuA�lanma olasA�lA�AYA�dA�r.

Sinir hasarA�
Azeker hastalA�AYA�; el parmaklarA�ndaki, ayak parmaklarA�ndaki, kollardaki ve bacaklardaki
hislerin azalmasA�na yol aA�abilir.

Sinirlerin hasar gA�rmesi; uyuAYmaya, karA�ncalanmaya, halsizliAYe, aAYrA�ya, yanma hissine neden olabilir.

Sinir hasarA� meydana gelmiAY olan insanlar bir kesiAYin ya da yaranA�n vereceAYi aAYrA�yA� hissetmeyebileceAYinden, ciddi bir infeksiyon geliAYinceye kadar, bA�yle bir yaralanmanA�n farkA�na varamayabilir.

GA�AYA?ste baskA� hissi, yanma ayaklarda uyuAYma, karA�ncalanma,halsizlik bulanA�k gA�rme
gibi herhangi bir AYikayet mutlaka ciddiyetle tetkik edilmelidir.

Tansiyon takipleri dA?zenli olarak kontrol edilmeli.
Her yA�l kalp kontrolleri ( EKG,ekokardiyografi..vb) yapA�lmalA�dA�r